Mirosław Masojć, Wioletta Nowaczewska, Clément Zanolli, Byambaa Gunchinsuren, Grzegorz Michalec, Arina M. Khatsenovich, Katerina Douka, Rafał Sikora, Dashzeveg Bazargur, Bartosz Leszczyński, Andrzej Wróbel, Davaakhuu Odsuren, Józef Szykulski, Marcin Szmit, Enkhtaivan Namjilmaa; Quaternary Science Reviews, 17 kwietnia 2026
A Late Pleistocene human tooth from Khutul Usny Cave (FV 8), Mongolia – New evidence for early occupation of Eastern Central Asia by Homo sapiens
W czasopiśmie Quaternary Science Reviews ukazał się artykuł przygotowany przez międzynarodowy zespół badawczy kierowany przez prof. Mirosława Masojcia. Wśród współautorów znajdują się również inni przedstawiciele Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego – prof. Józef Szykulski oraz doktorant Grzegorz Michalec.
Publikacja pt. “A Late Pleistocene human tooth from Khutul Usny Cave (FV 8), Mongolia – New evidence for early occupation of Eastern Central Asia by Homo sapiens” prezentuje wyniki badań nad ludzkim zębem odkrytym w jaskini Khutul Usny (stanowisko FV 8) w regionie Gobi Ałtaj w Mongolii. Znalezisko, datowane pośrednio na ok. 31–28 tys. lat cal BP, stanowi stały siekacz boczny szczęki, najprawdopodobniej należący do osobnika Homo sapiens.
Odkrycie to ma szczególne znaczenie dla badań nad okresem maksimum ostatniego zlodowacenia (LGM), który – ze względu na skrajnie niesprzyjające warunki klimatyczne i środowiskowe – uznawany jest za czas depopulacji znacznych obszarów Mongolii. Dotychczasowe świadectwa obecności człowieka w tym okresie były nieliczne, a szczątki ludzkie praktycznie nieznane. Opisywany ząb jest – obok znaleziska z Salkhit – drugim kopalnym dowodem obecności wczesnych Homo sapiens w Mongolii oraz pierwszym odkryciem o pewnym kontekście archeologicznym i geologicznym.
Sekwencja stratygraficzna jaskini Khutul Usny oraz towarzyszące jej materiały archeologiczne dostarczają nowych, kluczowych danych dotyczących obecności człowieka oraz eksploatacji zasobów naturalnych na pograniczu pustyni Gobi i gór Ałtaju u progu maksimum ostatniego zlodowacenia.
DOI: https://doi.org/10.1016/j.quascirev.2026.109994

